Bugün ülkemizde “Vize” adı olarak bilinen Schengen, esasen Lüksemburg’da bir kasabanın adıdır. Bu kasabada, 1984 yılında Almanya-Fransa arasında imzalanan bir anlaşma ile, iki ülke arasındaki kara sınırlarda uygulanan sınır geçiş denetimlerinin kolaylaştırılması öngörülmüştür. İki ülke yönetimini bu yönde adım atmaya sevk eden en önemli etkenlerden biri de, sınır geçiş noktalarındaki denetimlerde karşılaşılan güçlükleri protesto eden kamyon sürücülerinin yoğun protesto eylemleri olmuştur.

Bugün, İngiltere ve İrlanda dışındaki tüm AB üyesi ülkeler Schengen içinde yer almaktadır. Bunlara ilave olarak, Nordik Konseyi üyesi olan Norveç ve İzlanda’ya gözlemci statüsü tanınmıştır.

Geliştirilen sistem, üye devletler arasındaki seyahatlerde, (kara, hava ve varsa deniz yoluyla), sınır geçiş denetimlerinin kaldırılmasını sağlamıştır. Sistemden sadece AB üyesi ülke vatandaşları değil, aynı zamanda üçüncü ülke vatandaşları da yararlanmaktadır. Bunun için, tek şart, yasal bir şekilde herhangi bir Schengen ülkesine giriş yapmaktır. Yani Pasaprotunda geçerli bir Schengen vizesi olan bir Türk vatandaşı, yasal olarak herhangi bir Schengen üyesi ülkeye giriş yaptığında, aynı vize ile diğer Schengen üyesi ülkeleri de ziyaret edebilir.

Sistem, yukarıda da belirtildiği gibi, Almanya ve Fransa’nın girişimiyle AB dışında geliştirilmiştir. Ancak, 1998 yılında yürürlüğe giren Amsterdam Antlaşmasıyla da, AB müktesebatına dahil edilmiştir.